Carpe jugulum

Jestem w klasztorze w Tyńcu, obserwuję zakonników, obecntch i tych przyszłych i nachodzi mnie niepokojące pytanie. Dlaczego wielu nietuzinkowych duchownych, prędzej czy później, znajduje sobie miejsce poza Kościołem? Ci, którzy popadną w konflikt z przełożonymi, zrzucają habit lub sutannę, jak Tadeusz Bartoś. Inni nie chcą opuszczać łona Kościoła, ale zaczynają coraz bardziej żyć „poza murami”.

Ojciec Maciej Ziemba i ks. Kazimierz Sowa to przykłady z mojego najbliższego otoczenia.
Pierwszy jest teraz dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. Bardziej zajmują go sprawy organizacji obchodów rocznicy obalenia komunizmu, niż duchowe. Coraz rzadziej widuję go w koloratce, a w habicie to już dawno nie. Dochodzi do tego, że w czasie Forum Ekonomicznego w Krynicy jest przedstawiany jako „pan”.
Osoba słuchająca niedawno audycji o podróżach w radiu Tok Fm mogła nawet nie zorientować się, że gościem jest ksiądz. Ks. Sowa wystąpił jako podróżnik, opowiadający o swojej wyprawie na Syberię. Na codzień też rzadko chodzi w koloratce, choć jest szefem kanału religijnego.
Znam też wielu zakonników, którzy po odbyciu formacji natychmiast wyjechali w świat, a habit jest dla nich paszportem, parasolem i torbą podróżną w jednym. Jeden przyznał się w rozmowie ze mną, że wstąpienie do zakonu w Polsce było dla niego sposobem na mobilizację do nauki języków i poznanie świata. W wyborze zakonu kierował się rozwiniętą działalnością misyjną.
Nie twierdzę, że w Polskim Kościele nie ma już wyjątkowych i twórczych duchownych. Taką osobą na pewno jest o. Bernard Sawicki, opat tyniecki. Pod jego rządami klasztor benedyktynów staje się ciekawym miejscem, gdzie kultura miesza się z religią. Do domu gości opactwa przyjeżdżają ludzie z całego kraju, także niewierzący, żeby nauczyć się układać japońskie ikebany, czy malować średniowieczne miniatury. A przy okazji przesiąkają atmosferą klasztoru.
W planach jest dalszy rozwój opactwa, budowa nowego kompleksu muzealnego i konferencyjnego. Pytanie tylko, czy opat Sawicki będzie mógł dalej realizować swoje śmiałe wizje, czy skostniała, hierarchiczna struktura Kościoła zablokuje go, a wtedy pójdzie w ślady o. Ziemba i ks. Sowy.
Gdyby tak się stało, to by oznaczało, że w Kościele nie ma miejsca dla takich ludzi.
Z jednej strony to zrozumiałe, bo to właśnie hierarchiczność, posłuszeństwo i przywiązanie do tradycji pozwoliły Kościołowi przetrwać już ponad dwa tysiąclecia. Czy bedzię trzecie? Głowy bym za to nie oddał. Bo może Ziemby i Sowy stanowią większe zagrożenie dla Kościoła, niż wynosi zysk z ich medialnej działalności. Może to tylko owoce, które to drzewo wydało na świat i odrzuciło, żeby z nich wyrosły nowe dzieła. A pierwotny pień pozostanie opoką i depozytariuszem tradycji, w której wyrosną kolejni przedsiębiorczy opaci.
Moim zdaniem, Kościół-drzewo nie powinien za daleko odrzucać dorodnych owoców. One są tym, co łączy korzenie z teraźniejszością. Obecność takich osób, jak o. Sawicki na stanowisku opata sprawia, że z wielką przyjemnością przyjeżdżam do Tyńca, żeby poznać coś nowego. A wieczorem idę na kompletę i wiem, że pień wciąż jest zdrowy, nietknięty i czerpie z korzeni. I wszelkiej maści korniki-Rydzyki, które buszują pod korą, jeszcze nic nie zniszczyły.

Przeczytaj też:

• Steve „prorok” Jobs (0)
• Rybny piątek (0)
• Reset grzechów (1)